Dêrik: Xeta Bêrîtan hê jî li dijî 'xiyanetê' li ber xwe dide

  • jin
  • 08:58 24 Cotmeh 2024
  • |
img
RIHA - Endama Meclisa Jinan a Zenûbya Jiyan Dêrik diyar kir ku Bêrîtan a ku wekî Jeanne d'Arc a kurdan tê bibîranîn, ji jinên cîhanê re mîrasek hiştiye û got ku jinên ku piştre bûne artêş, li dijî "xeta îxanetê" têkoşîna xwe berdewam dikin.
 
Gulnaz Karataş an jî Bêrîtan... Yek ji pêşengên têkoşîna jinên kurd e. Bêrîtan a bi eslê xwe Dêrsimî ye, di sala 1971'ê de li navçeya Bongilan  a Çewlîgê ji dayik bûye û heta lîseyê li Xarpêtê xwendina xwe qedandiye. Li Stenbolê, di 1989'an de di dema salên zanîngehê de lêgerîna wê, wê daxilî nava têkoşînê dike. Berîtan a ku çewisandinê qebûl nedikir û bi taybetmendiya xw eya serîhildêr derdiket pêş, di Newroza 1989'an de pê dihese ku ew kurd e. Tecrûbeya wê ya yekem a dijwar berxwedana wê ya li hember îşkenceya ku di girtîgehê de d,tibû û zindanîkirina wê ya demkurt bû. Berîtan ku di sala 1990'î de bi hevjînê xwe re tevlî têkoşîna azadiyê bû, di Cotmeha 1992'yan de bi rojan li dijî leşker û pêşmergeyan şer kir. Bêrîtan a ku ji dêma xwe, mil û sînga xwe birîndar bû, heta dawiyê li ber xwe da. Gava he rçû dora wê hat tengkirin, fermandarên pêşmergeyan bi berxwedana wî bandor bûn û jê re gotin ku eger teslîm bibe dê tiştek neyê serê wê. Bersiva Berîtan jî ew bû ku piştî ku çeka xwe îmha kir, xwe ji zinarên Lêlîkana Xakurkê avêt xwarê (25.10.1992). Gava wê ev çalakî kir hê 21 slaî bû. Berxwedana wê bersiva herî zelal a li dijî teslîmiyetê bû. 
 
Berîtanên ku piştî mirina wê ji dayik bûn bi dilê xwe tevlî têkoşînê bûn. Li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê jinên ku pêşengiya jiyaneke nû ya ku wekî alternatîfa pergala baviksalar a kapîtalîst hatiye avakirin dikin, wekî parêzvanên vê kevneşopiyê têdikoşin.
 
Endama Meclisa Jinan a Zenûbya Jiyan Dêrik bi boneya di 32'yemîn salvegera mirina Bêrîtan axivî. 
 
NASNAMEYA JINA BERXWEDÊR
 
Dêrik anî ziman ku ruhê berxwedêr û têkoşer yê Berîtan ji koka wê tê û got: “Dêrsim erdnîgariyek bû ku li hember qetlîamên Împaratoriya Osmanî yên di dîrokê de û qetlîamên di dema damezrandina Tirkiyê de pêk hatin, mazûvaniya kesayetên berxwedêr bû. Berîtan jî nasnameya xwe ya jina berxwedêr ji vê erdnîgariyê girtiye. Bi vê nasnameya dîrokî di nava tevgerê de cih girt. Bêrîtan jî mîna Dêrsimê di şerê Başûr de rastî her cure êrişan hat. Birîndar bû, hat xwestin ku wê bigirin, lê paşve gav neavêt."
 
Dêrik anî ziman ku piştî Berîtan tevlî PKK'ê dibe bi salekê dibe şahidê "Şerê Başûr" kir û û dagirkerî û xiyaneta li vir û wiha got: "Wê îtîfaqa PDK'ê ya bi Tirkiyeyê re û hêzên din ên hegemonîk ên herêmê re dît. Li hemberî çekên wan ên giran şer kir. Bû şahidê mirina gelek hevalên xwe û rûyê qirêj ê şer dît. Lê li gel serweriya teknîkî û çekî ya dijmin jî îradeya jinê di vî şerî de bi ser ket û dijmin paşde gav avêt. Piştî vî şerî Berîtan wekî 'Jeanne d'Arc ya kurdan' hat bibîranîn. Ji ber ku Berîtan bi helwest û vîna xwe ruhê Jeanne d'Arc li Kurdistanê vejiya. Xwest ku li dû wê kes negirî û got, 'Ez ê ber bi azadiyê ve bimeşim û govenda azadiyê bigirim.' Teslîmî artêşa Tirkiyeya ku bi fikrên Osmanî tevdigere û jinan wekî 'xenîmetê' dibîne û xeta xiyanetê nebû. Berîtan jî bû sembola teslîmnebûnê. Ji ber ku çeka xwe jî ji bo ku neyê girtin şikand û bi dirûşmeyên 'Bijî Serok Apo' xwe avêt xwarê. Bi gotina wê, wê jiyana azad hilbijart."
 
MÎRATEYA 'JIN, JIYAN, AZADÎ'
 
Dêrik diyar kir ku çalakiya Bêrîtan ne tenê jinên Kurdistanê bandor kiriye li gelek jinên Rojhilata Navîn jî bandor kiriye û bi bîr xist ku fermandarê pêşmergeyan ê wê demê jî piştî çalakiya xwe çek daniye. Dêrik wiha berdewam kir: “Çalakiya Berîtan got ‘birakûjî’ raweste. Piştî şehadeta wê artêşbûna jinê dest pê kir. Îro jî artêşa jin bi ruhê Berîtan xebatên xwe didomîne. Jinên li Başûrê dest pê kirin navê Bêrîtan li zarokên xwe bikin. Berîtan li vir bû sembola azadî û biratiyê. Jinên ku bûne leşker îro jî têkoşîna Berîtan a li dijî çekên giran û heta kîmyewî didomînin. Yên li Başûrê 'xeta xiyanetê' didomînin jinan qetil dikin. Lê tu carî serî nehat tewandin. Felsefeya 'Jin, jiyan, azadî' jî mîrateya vê berxwedanê ye. Jinên ku li ser xeta Berîtan têkoşiyan ne tenê ji bo jinên kurd, ji bo jinên cîhanê jî mîrateyek hiştin."
 
MA / Ceylan Şahînlî 
 
 
 

Sernavên din

12:15 Mazlum Ebdî: Tirkiye sivîlan hedef digire, ev sûcê şer e
12:04 Rapora binpêkirinên li girtîgehan tê eşkerekirin
12:01 HSD: Em ê li dijî van êrişan Rojava biparêzin
11:50 Rêveberiya Xweser: Dewleta tirk sûcên şer dike
11:46 Bi hinceta ‘ragihandina rêxistinî’ şandina çîrokê ya ji zarok re asteng kirin
11:30 Parêzerên Abdullah Ocalan ji bo hevdîtinê serlêdanek nû kirin
11:15 Cerdevanên nexwestin biçin operasyonê daxwaznameyên îstîfayê dan
10:58 Di doza rojnameger Muftuoglû de biryara beraetê hate dayin
10:41 Girtiya ku hatibû îdiakirin întîhar kiriye jiyana xwe ji dest da
10:28 Karayilan: Aliyê kurd nabêje na lê rê nade taktîkên şerê taybet jî
10:26 DEM Partî: Divê demildest dawî li bombebarankirina li dijî qadên jiyana sivîlan bê anîn
10:10 Tehliye bi hinceta ‘halnebaşiyê’ tên astengkirin: Ezyetê li girtiyan dikin
10:05 Ji Abdullah Ocalan peyama ewil
10:03 Serokê Baroya Amedê Guleç: Destnîşankirina mafê hêviyê girîng e
09:58 Di êrişa li dijî stasyona Siwêdiyê de 8 kes hatin qetilkirin
09:54 Dayikên girtî beriya danişînê banga piştevaniyê kirin
09:13 Li Herêma Kurdistanê niha jî nîqaşên avakirina hikûmetê dest pê kirin e
09:08 Serokê Şaxa ÎMO'yê Korkmaz: Amed ji bo erdhejê ne amade ye
09:03 Di 21 rojên girtîgehê de 15 caran sewqî nexweşxaneyê hatiye kirin
09:00 ROJEVA 24’Ê COTMEHA 2024’AN
08:58 Dêrik: Xeta Bêrîtan hê jî li dijî 'xiyanetê' li ber xwe dide
08:44 Piştî 43 mehan li Îmraliyê hevdîtina ewil hate kirin
08:17 Dewleta tirk bi SÎHA’yan êrişî Şengalê kir
08:12 Di êrişên dewleta tirk de 4 kes hatin qetilkirin û 15 kes birîndar bûn
23/10/2024
21:42 MYK a DEM Partiyê: Di demek wisa de êriş ne tesaduf e
16:29 Li ber TUSAŞ'ê teqîn: 4 kesan jiyana xwe ji dest da
15:27 Îdianameya cînayeta Narîn Guran hat qebûlkirin
15:10 Di doza kuştina 5 kesan de daxwaza cezayê muebeda girankirî
14:44 Avakirina Pêşeroja Bajarvaniyê: Divê di navbera şaredariyan de pirên xurt bên avakirin
14:11 ‘Li Tirkiyeyê tenduristî veguherandin qada bazirganiyê’
13:50 Karkerê ji ber formayê Amedsporê êriş lê hatibû kirin hate berdan
13:49 Bûcak: Ji bo avakirina torên piştevaniyê em li cihê wê û di dema rast de ne
13:41 Kesên di erdheja Wanê de jiyana xwe ji dest dayin hatin bibîranîn
13:09 Ozel: Em aştiya civakî diparêzin
12:55 Bayindir: Divê em têkoşîna xwe hêj mezintir bikin
12:49 Doza siyasetmedaran ji bo parastinên xwe temam bikin hate taloqkirin
11:32 Ozel: Heta kurd nebêjin ‘pirsgirêk nema ye’ ev pirsgirêk heye û divê bê çareserkirin
11:24 Remzî Kartal: Dibe ku li pişt daxuyaniyan planeke bixeter hebe
11:02 Serokê Giştî yê EMEP’ê: Divê her kes ji bo çareseriyê berpirsyariyê li xwe bigire
10:37 Amedî ji bo çareserî û aştiyê çi dibêjin?
10:24 Li Tetwanê bi ser malan de girtin
10:22 Parêzerê îtîrafkar Akbiyik di heman kêliyê de qaşo hem li emniyetê hem jî li edliyeyê bû!
10:03 Girtî Karak pêkanînên li Girtîgeha Ewlehiya Bilind a Sîncanê vegotin
09:30 Şaredarvaniyê ku jinê esas digire: Armanca me afirandina qadên jiyanê ye
09:06 Li Girtîgeha Jinan a Bakirkoyê berdana 15 girtiyan salekê hat taloqkirin
09:06 Bîrdal: Bila Enqere daxuyaniya fermî bide, muxatab Ocalan e
09:03 Li nexweşxaneya Elkê ne bijîşk ne jî alav hene!
09:00 Ji MEDYA-DER’ê banga ji bo kurdî: Werin li mala xwe fêrî zimanê xwe bibin
09:00 ROJEVA 23'YÊ COTMEHA 2024'AN
22/10/2024
22:03 Qetilkirina jinan protesto kirin: Êdî Bes e
15:22 Ozel: Divê ev meseleye li ser maseyeke hemû partî lê civiyayî bê axaftin
15:10 Ji bo parêzer Ekmekçî biryara tehliyeyê hate dayin
15:00 ‘Çeteya Yenîdoganê, encama veguherîna di tenduristiyê de ye'
14:13 Hatîmogûllari: Divê ‘mafê hêviyê’ yê Ocalan were bicihanîn
14:10 Parêzerê Abdullah Ocalan: Divê destûra hevdîtinan bê dayîn
13:41 Di madena Somayê de hezaz çêbû: Karkerekî jiyana xwe ji dest da
13:40 Dayikan bersiv dan Bahçelî: Heke hûn çareseriyê bixwazin wê demê şer bi dawî bikin
13:21 ‘Mafê hêviyê’ yê ku Bahçelî qala wê dikir çi ye?
13:20 Piştî 7 salan şîn hate danîn
12:50 Cezayên nû dan 5 girtiyên jin ên li Girtîgeha Evînê
12:44 Hatîmogûllari: Muxatabê aştiyê Ocalan e, Meclis cihê çareseriyê ye
12:39 Meclisa Jinan a DEM Partiyê: Li dijî şer divê têkoşîna azadiyê xurt bibe
12:38 Bahçelî yê ku tecrîdê qebûl kir ji bo ‘mafê hêviyê’ jî şert danî
12:02 Demîr a DEM Partiyî hate berdan
11:39 Derheqê rojnameger Gok de lêpirsîneke nû hate destpêkirin
11:28 Parêzeran ji bo hevdîtina bi Abdullah Ocalan re serlêdan kirin
11:26 Bi ser erdheja Wanê re 13 sal derbas bûn lê hêj jî tevdîr nehatine girtin
11:17 Girtiyê ku tê gotin du sal temenê wî maye: Guh bidin qêrîna me
10:54 Xizmên kesên di Komkujiya Licê de hatin qetilkirin 31 sal li benda edaletê ne
10:48 Komîsyon ji bo giliyên hilbijartina Başûr hatin avakirin
10:43 Di şewata li malekê de derket 3 zarokan jiyana xwe ji dest dan
10:35 Turkdogan: Daxuyaniyên Ozel girîng in divê daxwaza rakirina tecrîdê jî bike
10:04 DAIŞ’ê wê li Rihayê jî dîlgirtî ye: Asya li benda vegera Şengalê ye
09:52 Gelo dê kîjan partî çiqasî alîkariyê ji xizîneyê bigire?
09:46 Bi ser wefata helbestvanê kurd Cegerxwîn re 40 sal derbas bûn
09:38 Bi tecrîdê re sînorê birçîtiyê 19 qet zêdetir bû
09:01 Şêniyên gundê Pûrantê ji çêkirina rêya gund kêfxweş in
09:00 'Sedema krîzê desthilat e, çare jî guherîna desthilatê ye'
09:00 Germava Zumrudê 4 sal in girtî ye
09:00 ROJEVA 22'YÊ COTMEHA 2024'AN
08:38 Li Edeneyê 3 kes hatin kuştin
08:32 Ji bo Herêma Serhedê hişyariya berfê
21/10/2024
23:47 Di lêpirsîna Narînê de ji bo 4 kesan cezayê muebeda giran hat xwestin
21:06 Cegerxwîn li Amedê hat bibîranîn
15:16 Kampanyaya 'Azadiyê' ya ku êzdiyan da destpêkirin salek li pey xwe hişt
13:29 DEM Partî: Divê Wezîrê Tenduristiyê demildest îstîfa bike
12:45 Metna bangawaziyê ya Demîrtaş: Em qêrîna jinan dibihîsin
12:17 Rêxistinên çapemeniyê ji bo danişîna biryarê ya Hevseroka DFG’ê Muftuoglûyê bang kirin
12:04 Pêş rapora otopsiya Temîzer eşkere bû
11:54 Çar kesên li Stewrê hatibûn binçavkirin hatin berdan
11:44 Ji KE’yê re kampanyaya nameyan: Ji bo îşkenceya li Îmraliyê gavê biavêjin
11:01 Encamên hilbijartinên Herêma Federe ya Kurdistanê
10:39 Hevdîtina ‘Alim, Dayik û Pîran’: Divê em ji rizandina civakî re bêjin bes e
10:10 Ûlûg: Bi gotegota çareserî nabe divê dewleta tirk jidil bi Rêber Apo re rûne
09:57 Dê giliyê kesên heywanên mirî danîn stargehê bê kirin
09:36 Welatiyên Wanê: Muxatab Abdullah Ocalan e
09:23 Herkul: Fethullah Gulen mir
09:02 ‘Heke çareseriyeke jidil bê xwestin divê deriyên Îmraliyê bên vekirin’
09:01 Berdana girtiyê 30 salan ku qebûl nekir biçe qawişa 'bêaliyan' hate astengkirin
09:01 Li Miksê amadekariyên zivistanê: Xwarinê di binê erdê de depo dikin